Thế giới tài chính đã thay đổi theo những cách mạng trong những năm qua. Với sự xuất hiện của tiền điện tử kể từ khi lịch sử của Bitcoin bắt đầu vào năm 2009 , các công cụ mới dưới dạng tài sản kỹ thuật số được ra đời do nhiều mục đích khác nhau. Cùng với các thị trường tài chính truyền thống, tiền điện tử đã mang lại những tiến bộ mới trong lĩnh vực tài chính kỹ thuật số. Năm 2017 báo hiệu sự bùng nổ của các đợt cung cấp ICO, năm 2019 đã mở đường cho phong trào tài chính phi tập trung (DeFi).

Do sự kém hiệu quả của hệ thống tài chính toàn cầu hiện tại, chẳng hạn như hacker gây ra tổn thất tài chính và thất thoát dữ liệu, cũng như chiếm quyền truy cập vào các dịch vụ tài chính cơ bản. Lúc này, tiền điện tử và các giải pháp dựa trên công nghệ blockchain dường như là một giải pháp hiệu quả nhất.

Defi - Tài chính phi tập chung
Defi – Tài chính phi tập chung

Lịch sử của Defi

Sự phát triển lịch sử của DeFi bắt đầu vào năm 2018, với các nhóm đằng sau Set Protocol (quản lý tài sản tiền điện tử tự động), 0x (DEX), Dharma (cho vay P2P phi tập trung) và DyDx (DEX) bắt đầu làm việc cùng nhau để xây dựng một hệ thống tài chính thay thế.

Theo một nhà tư vấn SEO của ConsenSys, các tìm kiếm trên Google cho “tài chính phi tập trung” đã tăng 273% vào năm 2019 so với năm 2018. Khi một thập kỷ mới bắt đầu, vào đầu những năm 2020, tổng giá trị thị trường của DeFi đã tăng lên ~ 500 triệu đô la Mỹ.

Trong khi đó, Bitcoin Ethereum là các ứng dụng thí điểm của DeFi . Tuy nhiên, thị trường DeFi trong ngành công nghiệp blockchain và tiền điện tử tiếp tục mở rộng, và các dự án trị giá hàng tỷ đô la hiện nay đang hướng tới việc đạt được khả năng tương tác, cộng tác và minh bạch trên mã nguồn mở.

Defi là gì?

Defi – Tài chính mởhay tài chính phi tập trung – đề cập đến sự thay đổi công nghệ từ hệ thống tài chính đóng sang một hệ sinh thái tài chính mở dựa trên các blockchain công khai.

Chủ yếu sử dụng chuỗi khối Ethereum làm cơ sở hạ tầng cốt lõi, DeFi dựa trên các hợp đồng thông minh, tạo thành các giao thức mở có thể lập trình và các ứng dụng phi tập trung (DApps, blockchain game).

Ngân hàng Thế giới tiết lộ rằng khoảng 1,7 tỷ người trưởng thành trên toàn thế giới vẫn không có tài khoản ngân hàng. Mặc dù các tiêu chí mục tiêu về tài chính vẫn đang gia tăng, khoảng cách vẫn còn rất xa. Do đó, đây là lúc DeFi phát huy tác dụng.

Mục tiêu của DeFi là xây dựng lại hệ thống ngân hàng trên toàn thế giới theo cách an toàn hơn và không bị quản lý thông qua việc sử dụng công nghệ blockchain.

Tương tự như việc hình thành các cấu trúc khối LEGO, một mạng lưới tài chính liên kết kết hợp các DApp với nhau. DeFi dự định tái cấu trúc các trường hợp sử dụng tài chính như giao dịch, cho vay, đầu tư, quản lý tài sản, thanh toán và bảo hiểm.

Được hỗ trợ bởi các hợp đồng thông minh hoạt động song song với nhau, nền kinh tế tài chính mở nhằm mục đích có thể tương tác, có thể lập trình và có thể kết hợp. Với DApps là công cụ cổng, bất kỳ ai có điện thoại thông minh đều có thể truy cập các dịch vụ tài chính dễ dàng với chi phí rẻ hơn nhiều.

Các đặc điểm chính của DeFi

Đặc điểm chính của Defi
Nguồn: Token Economy

Điều khiến DeFi có khả năng giải quyết các vấn đề của hệ thống tài chính hiện tại là các tính năng chính mà blockchain có. Khi các hợp đồng thông minh hoạt động trong sổ cái phân tán này, các tính năng của nó mang lại lợi ích cho giao thức được tạo cho mỗi dự án.

  • Permissionless (không cần cấp phép): Mọi người đều có thể truy cập mạng lưới một cách công khai. Trong trường hợp này, bất kể bạn ở đâu đều có thể tận dụng các dịch vụ được cung cấp.
  • Decentralization (phi tập chung): Với hàng nghìn máy tính đang duy trì toàn bộ hệ thống mạng, hầu như không thể hư hỏng hay mất mát dữ liệu. Và tất cả các nút (node) này tham gia kiểm soát các giao dịch.
  • Trustles: Trustless nghĩa đen là không đáng tin, bạn có thể hiểu là bạn thực hiện các giao dịch mà không cần qua đơn vị trung gian, không cần phụ thuộc vào bất kỳ ai, không sợ đặt niềm tin của mình sai chỗ. Và các giao dịch sẽ được thực hiện trực tiếp với nhau thông qua blockchain. Do đó, không chỉ giảm thiểu phần lớn chi phí mà còn đảm bảo tính xác thực.
  • Transparent (Minh bạch): Tất cả các bản ghi giao dịch có thể được xem và giám sát bởi những người tham gia mạng lưới. Điều này giúp tránh bất kỳ trường hợp thao túng nào vì toàn bộ cộng đồng đều có thể theo dõi được.
  • Censorship-Resistant (Chống kiểm duyệt): Bất kỳ người nào cũng có thể giao dịch trên mạng lưới miễn là họ tuân theo các quy tắc của giao thức. Khi một giao dịch được thực hiện, nó không thể bị thay đổi hoặc tách ra khỏi mạng..
  • Programmable (Có thể lập trình được): Tùy thuộc vào các điều kiện đặt ra, hợp đồng thông minh triển khai tự động. Điều này làm giảm thời gian xử lý và khả năng xảy ra sai sót của thủ công.
  • Interoperability (Khả năng tương tác): Loại bỏ những hạn chế trong việc thực hiện giao dịch, tài chính mở cho phép các nền tảng hoạt động cùng nhau, bổ sung cho nhau để đạt hiệu quả tối đa.
  • Composability (Khả năng kết hợp): Một ứng dụng DeFi có thể kết hợp nhiều sản phẩm và dịch vụ có mục đích cụ thể này thành một sản phẩm phức tạp hơn, thậm chí còn mạnh mẽ hơn hoặc được tùy chỉnh theo nhu cầu cụ thể của người dùng.

Những lợi ích mà DeFi mang lại

Như đã đề cập, DeFi được xây dựng trên nền tảng của một blockchain. Nó có thể được xem như một cụm các lớp thứ cấp bao gồm DApps và các giao thức mở cơ bản của nó. Điều này chỉ có thể thực hiện được trên blockchain vì bản chất của blockchain là phi tập chung.

Do đó, lợi ích cốt lõi của tài chính phi tập trung (Defi) được chia sẻ với lợi ích cốt lõi của blockchain. Chúng bao gồm những điều sau:

  • Giao dịch / thanh toán nhanh chóng và chi phí thấp: Các giao thức thanh toán trên DeFi đều nhằm mục đích cung cấp các giao dịch nhanh chóng tức thì và giá cả phải chăng cho người dùng tiền điện tử hàng ngày.
  • Tính bất biến của các hợp đồng tài chính: Một khi hợp đồng đã được triển khai, các điều kiện của nó phải được tuân thủ nghiêm ngặt và không thể sửa đổi bất kỳ giao dịch nào trong hợp đồng.
  • Tự động hóa hợp đồng. Nâng cao hiệu quả của các giao dịch, các hợp đồng thông minh được tự động hóa được tạo ra từ máy tính. Điều này cho phép thời gian xử lý và quay vòng nhanh chóng.
  • Hệ thống không kiểm soát. DeFi đặt toàn quyền kiểm soát nền kinh tế và các giao dịch cho cộng đồng. Do đó, người dùng có trách nhiệm giữ an toàn cho các khóa riêng tư của họ mọi lúc.
  • Tăng tính minh bạch của hệ sinh thái. Trong bối cảnh truyền thống, cơ sở hạ tầng tài chính có lỗ hổng và không nhất quán. Phi tập trung nhằm thúc đẩy sự minh bạch cho tất cả mọi người.
  • Giá cả và hiệu quả thị trường. Tùy thuộc vào trường hợp sử dụng, DeFi liên quan đến việc đặt một lượng tiền điện tử thế chấp để đổi lại một token cụ thể như là lợi nhuận. Điều này có thể dẫn đến sự ổn định giá cả trên thị trường.

Nền tảng Blockchain hàng đầu cho DeFi

1. Ethereum

Ethereum
Ethereum

Các công ty khởi nghiệp và công ty đã nhận ra tiềm năng của mạng mã nguồn mở trong việc thay đổi và phân cấp các hoạt động kinh tế. Đáng chú ý là các dự án DeFi chủ yếu sử dụng Ether (ETH) làm tài sản cơ sở và nguồn tài sản thế chấp chính.

Các nền tảng Ethereum , đến nay là hệ sinh thái hợp đồng thông minh lớn nhất dựa trên trên blockchain, điều này tạo một sự thúc đẩy lớn cho sự phát triển của Defi. Nó cho phép các nhà phát triển có khả năng tạo DApp, dẫn đến một hệ thống tài chính mở với ít hoặc không có sự tham gia của các tổ chức tài chính.

Với điều này, số phận của việc áp dụng DeFi gắn liền với khả năng mở rộng và khả năng sử dụng của Ethereum. Về cơ bản, bất kỳ ai có khả năng viết hợp đồng thông minh đều có thể tạo ứng dụng DeFi. Do đó, phần lớn các giao thức DeFi đều sử dụng nền tảng này.

2. Bitcoin

Bitcoin
Bitcoin

 

Blockchain Bitcoin lâu đời cũng là một lựa chọn phổ biến cho các nhà phát triển DeFi vì lớp Lightning Network cho phép tạo các DApp và triển khai các hợp đồng thông minh.

Trên thực tế, Bitcoin cung cấp một kiến ​​trúc thay thế và ổn định cho DeFi. Thật vậy, sự đơn giản của việc sử dụng nền tảng này khiến một số nhà phát triển cảm thấy thoải mái với tính bảo mật của Bitcoin Core. Nó đã được chứng minh là hoạt động tốt và rất an toàn trong suốt nhiều năm.

3. EOS

EOS
EOS

DeFi cũng là một yếu tố chính trong hệ sinh thái EOS. Khi vượt mốc vốn hóa thị trường 5 tỷ đô la, EOS đã cho thấy tiềm năng to lớn trong việc cung cấp các dịch vụ tài chính phi tập trung.

Mặc dù được đánh giá khá thấp so với các blockchain nói trên, EOS là một trong những blockchain có khả năng mở rộng và hoạt động tốt nhất trong ngành có khả năng hỗ trợ DeFi DApps và các giao thức để áp dụng phổ biến.

Ứng dụng của DeFi

DeFi là một hệ thống tiến bộ của các sản phẩm tài chính mở, permissionless và liên kết với nhau. Trên thực tế, DeFi là một mạng chồng chéo của DApp và các hợp đồng thông minh được xây dựng trên một blockchain cụ thể.

Dựa trên DeFiprime, có hơn 200 dự án DeFi tồn tại cho đến quý 3 năm 2020. Hơn 80% được xây dựng dựa trên Ethereum (197), tiếp theo là Bitcoin (24) và EOS (22).

defi-defiprime
Nguồn: DeFiprime.com

DeFi đang chứng minh rằng tiền điện tử không chỉ là tài sản kỹ thuật số được sử dụng riêng và được tạo ra để tạo điều kiện cho các khoản thanh toán phi tập trung (P2P) hoặc giao dịch đầu cơ.

Vay và cho vay tiền điện tử (Lending & Borrowing)

Hai DeFi DApps lớn nhất theo vốn hóa thị trường – MakerDAO Compound Finance – là các nền tảng cho vay (Lending). Do đó, những sản phẩm này là những ứng dụng hot nhất trên thị trường DeFi.

Các nền tảng cho vay phi tập trung cung cấp các khoản vay cho các doanh nghiệp và cá nhân mà không có bất kỳ trung gian nào. Mặt khác, các giao thức cho vay DeFi cho phép mọi người kiếm lãi từ tiền điện tử mà họ sẽ khóa các khoản đầu tư của mình.

Phái sinh

Phái sinh là một hợp đồng dựa vào giá trị của nó trên một tài sản tài chính cơ bản như trái phiếu, hàng hóa, tiền tệ, lãi suất, chỉ số thị trường và cổ phiếu.

Các công cụ phái sinh truyền thống không có nhiều giá trị, nhưng nó hỗ trợ sự tăng trưởng dài hạn của bất kỳ loại tài sản nào. Trong ngành tiền điện tử, các ví dụ về các công cụ phái sinh thường bao gồm hợp đồng tương lai, hợp đồng kỳ hạn, quyền chọn, hoán đổi và chứng quyền.

Công cụ quản lý tài sản

Trong DeFi, bạn là người giám sát duy nhất các quỹ và tài sản của riêng bạn. Với ví tiền điện tử thân thiện với người dùng và bảng điều khiển dễ điều hướng, người dùng có thể dễ dàng quản lý tiền điện tử và các tài sản kỹ thuật số khác của họ.

Sàn giao dịch phi tập trung

Dữ liệu của Dune Analytics tiết lộ rằng khối lượng giao dịch trên các DEX (sàn giao dịch phi tập trung) thiết lập mức cao nhất mọi thời đại là 4,3 tỷ đô la vào tháng 7 năm 2020. Nó đang đạt được sức hút do tính chất không giám sát cũng như tính thanh khoản và bảo mật được nâng cao.

Stablecoin

Giá trị của tiền thực là giá của stablecoin. Điều này cho phép giá trị của nó ít biến động hơn và ổn định hơn. Hơn thế nữa, các stablecoin được thế chấp bằng tiền điện tử đang gia tăng với ý tưởng ít rủi ro hơn và nhiều lợi nhuận hơn trong dài hạn.

Thanh toán

Bao gồm trong các ứng dụng phổ biến nhất của DeFi là các ứng dụng, giao thức và giải pháp thanh toán. Thương mại toàn cầu và các giao dịch quốc tế được thực hiện dễ dàng hơn và dễ tiếp cận hơn đối với những người không thể mở tài khoản ngân hàng hoặc đến cửa hàng trực tiếp hoặc sàn giao dịch.

Ngoài các ứng dụng DeFi chính trên đây, còn có nhiều ứng dụng khác của Defi như:

  • Stake
  • Cơ sở hạ tầng & Công cụ dành cho nhà phát triển
  • Tiết kiệm thay thế
  • phân tích (Analytics)
  • Bảo hiểm
  • Giao dịch ký quỹ
  • Mã hóa nội dung
  • Thị trường dự đoán
  • KYC & Danh tính
  • Marketplaces

Các dự án DeFi hàng đầu

DeFi là một trong những đóng góp tích cực cho vũ trụ tiền điện tử. Các giao thức sau đây đã thúc đẩy xu hướng thị trường DeFi vào năm 2020:

Compound là một giao thức thị trường tiền tệ cho phép người dùng kiếm lãi hoặc vay tài sản thế chấp. Là một trong những dự án DeFi đầu tiên, Token quản trị gốc (COMP) của nó đã tăng vọt về giá trị vì nó cho phép chủ sở hữu và đại biểu bỏ phiếu về các quyết định giao thức quan trọng.

Trong số những cái tên được công nhận nhiều nhất trong danh sách DeFi là MakerDAO. Đây là một nền tảng tín dụng phi tập trung hỗ trợ DAI, một loại stablecoin được gắn với USD. Trong nền tảng này, bất kỳ ai cũng có thể khóa tiền điện tử làm tài sản thế chấp và nhận phần thưởng tiền DAI dựa trên số tiền bị khóa như là lợi nhuận..

Synthetix được thiết kế để trở thành một giao thức phát hành tài sản tổng hợp phi tập trung. Tài sản tổng hợp của giao thức (Synths) được thế chấp bằng token SNX. Việc đúc (minting), nắm giữ (holding) và giao dịch (trading) các sản phẩm phái sinh khác nhau như fiat, hàng hóa và cổ phiếu đều có sẵn trên nền tảng này.

Aave cung cấp nhiều loại tài sản thế chấp DeFi đa dạng nhất (các khoản vay không tập trung, chuyển đổi lãi suất, các khoản vay nhanh, v.v.) trong số các giao thức cho vay trên thị trường. Tận dụng Token gốc (LEND), nó cung cấp cho chủ sở hữu khoản phí chiết khấu và lãi suất ổn định.

Uniswap cung cấp cho người dùng các cặp thanh khoản thay vì đặt hàng. Bằng cách cung cấp tính thanh khoản trên nền tảng, người dùng nhận được phần thưởng.

Bancor là một DEX khác nhằm khuyến khích người dùng cung cấp tính thanh khoản bằng cách chia sẻ phần trăm phí giao dịch của họ. Token gốc (BNT) của nó đóng vai trò trung gian giữa các nhóm trong mạng lưới và các chuỗi khối khác.

Set Protocol là một dự án tài chính mở nhằm mục đích cung cấp một nền tảng cho các Token được xây dựng tùy chỉnh thích ứng với các chiến lược giao dịch khác nhau. Thông qua thị trường Token của nó, các nhà giao dịch phi kỹ thuật có thể mua và bán các Token gốc (Sets) trong một vài cú nhấp chuột.

Curve là một trong những nền tảng DeFi phổ biến nhất cho phép người dùng giao dịch giữa các stablecoin với các thuật toán phí thấp. Do đó, nó là một đề xuất lựa chọn của yield farming vì nó cung cấp các nhóm nơi người dùng có thể staking ổn định để kiếm phần thưởng.

Balancer là một nền tảng quản lý tài sản phục vụ như một giải pháp tuyệt vời cho người dùng DeFi muốn kiếm thu nhập thụ động từ các tài sản dựa trên Ethereum. Đồng thời, nó hoạt động như một nhà quản lý danh mục đầu tư tự động và nhà cung cấp thanh khoản, được cung cấp bởi Token quản trị gốc (BAL) của nó.

Rủi ro và Hạn chế

Mặc dù là một lĩnh vực trị giá hàng tỷ đô la trong bối cảnh phi tập trung, nhưng rủi ro và hạn chế vẫn hiện hữu trong thị trường DeFi. Điều này có thể ảnh hưởng đến việc đưa vào áp dụng chính thức của nó.

  • Kiểm toán hợp đồng thông minh kém.

Kiểm toán hợp đồng thông minh đóng một vai trò quan trọng trong việc đánh giá các rủi ro kỹ thuật liên quan đến DApps. Là một dạng mã tương đối mới, các tiêu chuẩn để kiểm tra phần mềm của các hợp đồng thông minh vẫn còn nhiều chỗ cần được cải tiến.

  • Thao túng giá thị trường

Oracles đóng vai trò là công nghệ kết nối các nguồn dữ liệu và API bên ngoài với chuỗi khối. Những điều này kiểm soát dữ liệu đầu vào trong hợp đồng thông minh, do đó kiểm soát hoạt động của hợp đồng thông minh khi nó phản hồi dữ liệu đầu vào.

Vào cuối năm 2019, người chơi DeFi Synthetix được báo cáo đã phải chịu các cuộc tấn công thao túng thị trường trên nền tảng của nó. Vì lý do đó, nên có các giải pháp giảm độ phức tạp và thực hiện nhiều nhiệm vụ cùng một lúc để xây dựng DeFi DApps mạnh mẽ hơn.

  • Nghẽn mạng.

Khi ngày càng có nhiều người dùng dựa vào chuỗi khối Ethereum để giao dịch, nền tảng này đã gặp phải một số vấn đề về tắc nghẽn. Nếu mạng tiếp tục bị tắc nghẽn, một giao dịch có thể vẫn đang chờ xử lý (trừ khi trả phí GAS cao hơn). Về sau, điều này có thể dẫn đến thông tin chậm trễ và kém hiệu quả.

  • Khả năng tương tác giữa các giao thức.

Không nghi ngờ gì nữa, DeFi gây ra rủi ro hệ thống tiềm ẩn do sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các giao thức DeFi. Đây được cho là hạn chế quan trọng nhất vì các yếu tố của cơ sở hạ tầng bên trong DeFi phụ thuộc nhiều vào oracles và stablecoin. Trên thực tế, thị trường vẫn chưa khởi sắc để làm giảm sự bất ổn của tiền điện tử.

Đăng ký tài khoản binance

🔴 Đề xuất bài viết: Bitcoin là gì? Cách kiếm Bitcoin miễn phí

Comment